Những thay đổi về cơ quan quản lý, biểu mẫu và quy định chuyển tiếp trong lĩnh vực khoáng sản đặt ra yêu cầu rà soát hồ sơ theo từng trường hợp cụ thể. Đối với Tổng công ty Công nghiệp mỏ Việt Bắc TKV – CTCP, việc cập nhật cần gắn với quản lý giấy phép, trữ lượng và tiến độ thực hiện các thủ tục trong công tác quản lý, đầu tư và khai thác

Thay đổi đầu mối quản lý, xác định đúng thẩm quyền giải quyết

Ngày 11/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 351/2026/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương. Theo đó, từ ngày 15/9/2026, Bộ Công Thương thực hiện chức năng quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản, bao gồm công tác cấp phép và đóng cửa mỏ theo thẩm quyền; Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam là đơn vị thuộc Bộ Công Thương. Đây là thay đổi đáng chú ý trong tổ chức quản lý lĩnh vực khoáng sản.

Khoản 11 Điều 2 Nghị định số 351 quy định các nhiệm vụ về cấp phép, quản lý trữ lượng, tiền cấp quyền khai thác, đóng cửa mỏ và kiểm tra chuyên ngành theo thẩm quyền. Đối với doanh nghiệp, ý nghĩa thực tiễn của thay đổi này là phải xác định đúng cơ quan giải quyết từng công việc, cập nhật đầu mối liên hệ và căn cứ sử dụng trong hồ sơ.

Từ góc độ quản lý tại Tổng công ty, tiến độ cấp phép gắn chặt với kế hoạch đầu tư, khai thác và cung cấp than cho các hộ tiêu thụ. Vì vậy, các đơn vị cần cập nhật căn cứ pháp lý, xác định đúng cơ quan giải quyết, thủ tục và biểu mẫu áp dụng. Việc chuẩn bị hồ sơ đúng yêu cầu ngay từ đầu sẽ hạn chế việc bổ sung nhiều lần và giúp chủ động hơn trong phối hợp với cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, cần theo dõi thời hạn giấy phép, trữ lượng còn lại và nhu cầu điều chỉnh khai thác để chủ động chuẩn bị hồ sơ phù hợp với kế hoạch sản xuất. Khi phát sinh vướng mắc, cần kịp thời đánh giá ảnh hưởng đến tiến độ và đề xuất phương án xử lý.

Rà soát hồ sơ, biểu mẫu và quy định chuyển tiếp

Thông tư số 54/2026/TT-BCT ngày 15/9/2026 về khai thác khoáng sản, khai thác tận thu khoáng sản và thu hồi khoáng sản là văn bản cần được ưu tiên nghiên cứu. Nội dung liên quan trực tiếp gồm biểu mẫu hồ sơ, tài liệu kỹ thuật, quản lý kết quả khai thác, kiểm soát sản lượng và quy định chuyển tiếp.

 Đối với từng mỏ, cần đối chiếu yêu cầu áp dụng với bộ hồ sơ đang sử dụng; kiểm tra sự thống nhất giữa giấy phép, dự án, bản đồ, số liệu trữ lượng và báo cáo khai thác. Việc lựa chọn thủ tục phải căn cứ vào đúng nội dung đề nghị và các quy định pháp luật liên quan.

Khoản 1 Điều 24 Thông tư số 54 quy định các hồ sơ thuộc phạm vi chuyển tiếp, đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước ngày Thông tư có hiệu lực nhưng chưa có kết quả giải quyết, không phải nộp lại theo mẫu mới. Trường hợp phải hoàn thiện, bổ sung thì thành phần hồ sơ hoàn thiện, bổ sung thực hiện theo mẫu quy định tại Thông tư này.

Với các đơn vị tại Tổng công ty, việc rà soát cần phân biệt hồ sơ đang chuẩn bị với hồ sơ đã được tiếp nhận và đang giải quyết. Trên cơ sở đó, xác định đúng biểu mẫu áp dụng, nội dung cần hoàn thiện và trách nhiệm thực hiện, tránh lập lại hồ sơ không cần thiết hoặc bỏ sót yêu cầu bổ sung.

Quản lý trữ lượng, nâng cao chất lượng dữ liệu khai thác

Cập nhật pháp luật cũng góp phần nâng cao chất lượng quản lý tài nguyên. Hồ sơ địa chất, trắc địa, kết quả khai thác và số liệu thống kê cần được lưu giữ, cập nhật và đối chiếu thường xuyên. Dữ liệu có căn cứ giúp đánh giá chính xác hiện trạng mỏ, phục vụ lập kế hoạch khai thác và giải trình khi được yêu cầu.

Các bộ phận kỹ thuật, kế toán, thống kê và môi trường cần phối hợp kiểm tra số liệu trước khi đưa vào báo cáo hoặc hồ sơ trình cấp có thẩm quyền, hạn chế sai khác giữa các nguồn thông tin. Việc nắm chắc quy định và quản lý tốt dữ liệu giúp đơn vị phát hiện sớm vấn đề, lựa chọn đúng cách xử lý và sử dụng tài nguyên trong phạm vi được phép.

Gắn việc cập nhật pháp luật với trách nhiệm thực hiện

Trách nhiệm triển khai trước hết thuộc về lãnh đạo và đơn vị đứng tên giấy phép. Mỗi đơn vị cần bố trí đầu mối theo dõi văn bản; phổ biến nội dung liên quan đến cán bộ thực hiện; rà soát các thủ tục đang xử lý và giao nhiệm vụ hoàn thiện hồ sơ.

Tổng công ty thực hiện hướng dẫn, điều phối và kiểm tra theo phân công quản lý, đồng thời tổng hợp vướng mắc để báo cáo TKV. Đối với đơn vị tư vấn, cần yêu cầu sử dụng đúng căn cứ, biểu mẫu và giải trình rõ nội dung đề xuất, bảo đảm hồ sơ phù hợp với thực tế của mỏ.

Để việc cập nhật có hiệu quả, cần duy trì danh mục văn bản áp dụng và danh mục hồ sơ pháp lý cho từng mỏ, ghi rõ tình trạng, người phụ trách và mốc hoàn thành. Nội dung hướng dẫn cần tập trung vào những yêu cầu ảnh hưởng trực tiếp đến công việc. Vướng mắc phải được báo cáo kèm căn cứ, tài liệu liên quan và đề xuất xử lý. Kết quả triển khai cần được đánh giá qua chất lượng hồ sơ, tiến độ thực hiện và khả năng kiểm tra, đối chiếu dữ liệu.

Cập nhật pháp luật là trách nhiệm thường xuyên của lãnh đạo và các bộ phận chuyên môn, cần được thể hiện trong từng quyết định đầu tư, kế hoạch khai thác và hồ sơ quản lý mỏ. Thực hiện tốt công tác này góp phần nâng cao chất lượng quản trị, sử dụng tài nguyên hiệu quả và bảo đảm điều kiện pháp lý cho hoạt động sản xuất của Tổng công ty.

                                  Tác giả: Nguyễn Phương Thảo – Phòng Kỹ thuật mỏ TCT