MÙA XUÂN, TRỞ LẠI VÙNG THAN VIỆT BẮC

Ghi chép: của Quang Nguyễn

Tôi có cơ duyên với ngành Than ngay từ khi đi làm, mấy mươi năm gắn bó lăn lộn trên công trường, tầng bè, hết bờ trụ đến bờ vỉa, chui hầm lò giếng nghiêng Làng Cẩm đến lò bằng Khe Bố. Từ công trường khai thác than Núi Hồng đến Khánh Hòa, đi trên nền than tự cháy mỏ Na Dương. Cùng đi khảo sát địa điểm xây dựng các Nhà máy xi măng từ lúc bắt đầu khởi công đến giai đoạn khánh thành vào sản xuất. Tuy học ngành  khai thác nhưng công việc lại ứng vào cái “nghiệp thi đua”, từ việc chụp ảnh đến quay phim, ghi chép, vẽ biển quảng cáo chẳng có việc nào không làm. Yêu cái nghề và nghiệp đã đeo đẳng nên mọi việc liên quan đến mỏ, đến than, đất, đá ...và mọi loại xe máy, thiết bị ngành mỏ đều thấy nó đều thân thiết như những người bạn của mình. Cứ mỗi lần trở lại một mỏ nào đó thuộc vùng than Việt Bắc, một cảm xúc rất đỗi thân quen lại ùa về trong ký ức. Những ngày đầu tháng tư này, mùa sản xuất đã bước vào  quý hai, nhưng theo về âm lịch thì mới đang trong giai đoạn của Tiết Thanh minh. Nghĩ về Tiết này tôi lại nhớ lại một câu thơ trong truyện Kiều nổi tiếng của đại thi hào Nguyễn Du :
                          “ Ngày xuân con én đưa thoi,
                 Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi”
Vậy là thời tiết đã bước sang tháng ba âm lịch, gặp được hôm tiết trời hơi lành lạnh, trong sáng lại không có mưa, chúng tôi trở lại Công ty than Khánh Hòa, một mỏ than có trên 60 năm tồn tại và phát triển ( 1949-2013). Trên sáu thập kỷ khai thác mỏ suốt từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đi tiếp qua cuộc kháng chiến chống Mỹ đến hôm nay mỏ đã trải qua biết bao thăng trầm cùng với tiến trình của lịch sử. Đất nước đổi mới, đời sống người thợ mỏ đã được cải thiện và nâng dần từng bước, song cũng không sao tránh khỏi được nhiều thời điểm khó khăn. Qua nhiều giai đoạn, những gia đình thợ mỏ sống lâu đời ở đây và cả những lớp thợ mỏ đến công tác đều được chứng kiến những thành quả lao động của biết bao thế hệ cha, anh đã góp công tạo dựng. Con đường bê tông nối từ quốc lộ số 3 vào mỏ do Tập đoàn công nghiệp than – khoáng sản Việt Nam đầu tư xây dựng là món quà tặng mỏ và nhân dân địa phương được hoàn thành trước Tết Nguyên đán Quý Tỵ -2013 đã cải thiện được rõ rệt điều kiện sống và việc đi, lại của công nhân và nông dân quanh khu vực mỏ. Môi trường sống cũng tiếp tục được tốt lên và nâng dần theo thời gian. Song cũng vào thời điểm cuối năm 2012 và đầu năm 2013, cuộc sống của người lao động và công nhân cán bộ gặp phải rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới, khu vực và trong nước. Tiêu thụ sản phẩm than, vật liệu xây dựng ...giảm thấp, thời tiết, điều kiện địa chất, trữ lượng tài nguyên cũng không thuận lợi cho sản xuất. Bên cạnh đó là việc giải phóng mặt bằng cho việc đổ thải của mỏ cũng gặp muôn vàn khó khăn. Một mỏ than có địa bàn khai thác nằm trên địa bàn của 2 xã Sơn Cẩm và An Khánh. 2 phường Quán Triều và Tân Long thuộc 2 huyện Phú Lương và Đại Từ với thành phố Thái Nguyên thuộc tỉnh Thái Nguyên. Tôi nghĩ rằng điều đó cũng làm một trường hợp duy nhất của ngành than trên đất nước mình ?

Ảnh: Tổng giám đốc tổng công ty Bùi Trần Đông phát biểu chỉ đạo Hội nghị
Mặc dù đã cố gắng hết sức mình, tập trung đoàn kết và vượt lên khó khăn, song quý I /2013 vừa qua Công ty than Khánh Hòa cũng chỉ đạt các chỉ tiêu chính trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ở mức xấp xỉ và thấp hơn nhiều so với cùng kỳ của các năm gần đây. Sau hội nghị sơ kết quý I, đích thân giám đốc Công ty than Khánh Hòa – Nguyễn Anh Tuấn đã đưa chúng tôi đi thăm công trường. Phải đi, phải đến trực tiếp để nhìn và cảm nhận thì mới thấy hết được những khó khăn, gian khổ của thợ mỏ trên công trường khai thác. Các mặt tầng, đường đi lại cho xe máy đã được cải thiện và nâng cấp nhiều nhưng cũng chưa đáp ứng được nhu cầu, mặt đường còn nhỏ, tầng khai thác có chỗ chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Khai thác xuống quá sâu nên rất khó khăn trong việc bơm thoát nước đáy mỏ ... Một trong những khó khăn nhất là công tác giải phóng mặt bằng, hiện nay công ty đang sử dụng bải hai bãi thải gồm bải thải Nam và bãi thải Tây. Tại hiện trường bãi thải Nam, các xe vận tải cỡ lớn đến đỗ đất đá thải, vì gần khu dân cư nên ở đây có hàng chục người dân bất chấp nguy hiểm, họ cứ lao vào để tìm kiếm và nhặt những viên than nhỏ còn bị kẹp lẫn trong đất đá. Chỉ sơ xẩy một chút như bị đất đá lăn rơi từ trên cao xuống, hoặc trượt chân ngã là tai nạn có thể xẩy ra. Hiểu được tính chất nguy hiểm này, Công ty đã ngăn chặn và nhắc nhở nhưng không được. Việc này chỉ mong có chính quyền địa phương ra tay thì mới có thể đảm bảo ổn định được ? Cũng như vậy tại khu vực bãi thải Tây, đứng trên cao nhìn xuống mới thấy được khó khăn và nguy hiểm luôn rình rập bởi phía dưới là các công trình dân sinh, đất đai canh tác, nhà ở, thậm chí có cả ngôi chùa cổ cũng đã nằm ở phía dưới chân của bãi thải.

Ảnh: Bóc đất đá trên Công trường khai thác mỏ than Khánh Hòa - Thái Nguyên


Ảnh: Dưới chân bãi thải phía Tây mỏ than Khánh Hòa

 Khó khăn chồng lên khó khăn, đặt lên vai những cán bộ lãnh đạo Công ty biết bao nhiêu bài toán phải có lời giải. Ở mỏ tôi còn được biết ở vào thời điểm này còn có một số công nhân bậc cao và cán bộ nhân viên có biểu hiện xa rời ý chí. Thợ mỏ từ xưa đến nay luôn có truyền thống đoàn kết để vượt qua khó khăn, vậy mà cũng có một số người muốn thuyên chuyển công tác đến những nơi công trường hoặc dự án sắp được đầu tư để hy vọng tăng được thu nhập, bỏ lại đằng sau một quá khứ tốt đẹp mà mình và gia đình đã gắn bó suốt bao nhiêu năm ? Tôi nhớ có một dạo cũng có một số thợ và cán bộ kỹ thuật đã rời mỏ đi tìm hoặc nghe theo tiếng gọi của một vài địa chỉ làm việc mới. Kết quả sau khi công trình được hoàn thành, sản xuất cũng đã đi vào nền nếp thì kinh tế chung suy thoái, họ không có điều kiện để quay lại với đồng đội cũ. Có người gặp tôi than thở “  Biết thế không chuyển đi thì hay, chả có ở đâu biết sống tốt và hết lòng vì nhau như thợ mỏ”. Gặp ông Nguyễn Xuân Hoan – Chủ tịch công đoàn công ty, tôi có hỏi về việc đời sống, tâm tư, nguyện vọng của công nhân lao động ? Ông Hoan nói “ Chúng tôi đã tìm hiểu và động viên người lao động hãy cố gắng vượt lên khó khăn cùng đồng tâm gánh vác trách nhiệm với lãnh đạo công ty. Công đoàn đã đi liên hệ  mua gạo, mua thực phẩm rẻ, sạch về phục vụ gia đình công nhân. Khuyến khích các gia đình kết hợp tổ chức việc tăng gia, chăn nuôi để tăng thêm thu nhập, dùng trong gia đình và nếu dư thì cung cấp cho tập thể để phục vụ bữa ăn ca cho người lao động...” .
 Thông thường ngày xuân, người ta hay nói về lễ, hội về những điều tốt đẹp và cầu mong cho cả bốn mùa đều thuận lợi về mưa thuận, gió hòa, tình người đằm thắm. Nhưng với những người làm mỏ, nhất là tại mỏ than Khánh Hòa  vào thời điểm này, điều mọi người quan tâm nhất là việc duy trì được sản xuất, tiêu thụ tốt các sản phẩm và mong sao nâng cao được thu nhập kinh tế cho người lao động là mơ ước lớn nhất của tập thể lãnh đạo ở đây. Đi trên đường mỏ vào thời điểm cuối Xuân, cùng cảm nhận và sẻ chia những cảm xúc vui, buồn và cả niềm hy vọng, cầu mong cho mọi việc ở Than Khánh Hòa sẽ tốt lên, khó khăn sẽ phải lùi lại trước bước chân rắn chắc của lớp lớp thợ mỏ. Với truyền thống “ Kỷ luật và đồng tâm”, Công ty than Khánh Hòa sẽ hoàn thành vượt mức kế hoạch quý II, và cả 6 tháng đầu năm, tiếp tục phấn đấu hoàn thành kế hoạch cả năm 2013 chào mừng kỷ niệm 65 truyền thống của mỏ than anh hùng trên vùng chiến khu Việt Bắc vào năm 2014.

                                    Than Khánh Hòa tháng 4-2013
                               Ảnh trên trang này của Lều Văn Báo

Số lượt đọc: 3828 - Cập nhật lần cuối: 03:32 | 15/04/2013
Về trang trước Bản in Gửi mail Trang chủ