80 NĂM TRUYỀN THỐNG! NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VẺ VANG CỦA ĐỘI NGŨ NHỮNG NGƯỜI THỢ MỎ VIỆT NAM!

 

 
                                                        Nhà báo Nguyễn Quang Tình
 
    Ngày 12/11 năm 2016 công nhân viên chức và lao động ngành than – khoáng sản kỷ niệm lần thứ 80 năm ngày Truyền thống vẻ vang của đội ngũ những người thợ mỏ (12/11/1936 - 12/11/2016).
 Đây là ngày hội lớn, ngày kỷ niệm lịch sử đáng ghi nhớ nhất đối với tất cả các thế hệ công nhân ngành Than Việt Nam
Gần trọn một thế kỷ và là gạch nối giữa hai thiên niên kỷ, lịch sử đã chứng kiến biết bao đổi thay trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Cùng với nhân dân cả nước, công nhân ngành Than dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam quang vinh với tinh thần '' Kỷ luật và đồng tâm '' đã vượt qua mọi gian khổ hy sinh lập nên nhiều thành tích xuất sắc góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng nước Việt Nam độc lập, đổi mới và tiến lên giầu mạnh. 
   Nhân kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống vào năm 2016 này, trên 13 vạn công nhân cán bộ ngành Than khoáng sản Việt Nam, trong đó có trên 4 nghìn công nhân cán bộ Tổng Công ty công nghiệp mỏ Việt Bắc TKV - CTCP cùng nhau ôn lại truyền thống vẻ vang của những người thợ mỏ, những bậc tiền bối như ông, cha năm xưa để càng hiểu thêm về thế hệ những người thợ mỏ hôm nay. 
Cách đây 80 năm, ngày 12/11/1936 hơn 3 vạn thợ mỏ vùng Hòn Gai, Cẩm Phả, Đông Triều thuộc tỉnh Quảng Ninh đã dũng cảm đứng lên làm cuộc tổng bãi công yêu cầu chủ mỏ phải tăng lương, chống đánh đập, ngược đãi công nhân, cải thiện điều kiện lao động. Nhờ tinh thần đấu tranh quả cảm, đoàn kết và ý thức kỷ luật cao, bất chấp các thủ đoạn lừa phỉnh dụ dỗ và đàn áp dã man của bọn chủ mỏ, bọn thống trị thực dân Pháp và tay sai. Cuối cùng bọn chủ mỏ phải chấp nhận mọi yêu sách của công nhân. Cuộc tổng bãi công đã đạt được thắng lợi hoàn toàn.
Cán bộ công nhân tự hào về đội ngũ công nhân mỏ than là một trong những tổ chức vô sản ra đời sớm nhất ở nước ta, từ khi chủ nghĩa thực dân Pháp tiến hành chính sách khai thác thuộc địa, bóc lột lao động và vơ vét tài nguyên của Việt Nam. Nhìn lại lịch sử đất nước chúng ta thấy rằng từ cuối thế kỷ 19 các mỏ khoáng chất đã ra đời, trong đó có Công ty than Bắc kỳ được thành lập năm 1888 là tập đoàn tư sản lớn nhất của thực dân Pháp và cũng từ đây vùng mỏ Quảng Ninh trở thành khu công nghiệp lớn quan trọng nhất ở Việt Nam và Đông Dương. Đội ngũ công nhân mỏ than cũng từ đây được hình thành và dần dần trở thành lực lượng công nhân công nghiệp đầu tiên trong giai cấp công nhân Việt Nam.
Công nhân mỏ xuất thân từ những người nông dân nghèo khổ ở các tỉnh đồng bằng Bắc bộ bị địa chủ phong kiến và bọn cường hào gian ác áp bức bóc lột phải từ bỏ quê hương ra mỏ làm phu kiếm sống. Một số khác là anh em thợ thủ công bị thất nghiệp phiêu bạt ra đất mỏ làm ăn. Những người thợ mỏ mang trong lòng nỗi nhục của người dân mất nước phải làm nô lệ và mối căm thù bọn tay sai phong kiến nên ý thức phản kháng luôn luôn sục sôi trong trái tim họ khi có thời cơ và có hạt nhân lãnh đạo, họ sẵn sàng vùng lên đấu tranh.
Công việc khai thác mỏ lúc này hoàn toàn là thủ công hết sức nặng nhọc vất vả. Mỗi ngày thợ mỏ phải làm từ 10 đến 12 giờ tiền lương ít ỏi, cuộc sống cơ cực lại thường xuyên bị bọn cai ký đánh đập bớt xén. Điều kiện ăn ở sinh sống rất lầm than. Họ không có con đường nào khác là phải đấu tranh đòi chủ mỏ tăng lương cải thiện điều kiện làm việc.
Vào những năm 20 của thế kỷ hai mươi, công nhân cả nước đã có nhiều hoạt động đấu tranh chống giới chủ, bọn cầm quyền thực dân Pháp và tay sai. Trong ngành mỏ ở các tỉnh Yên Bái, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh công nhân mỏ cũng có nhiều cuộc phản kháng sự áp bức bóc lột của bọn chủ mỏ. Cho đến những năm 30 của thế kỷ  20 sau khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, tại các vùng mỏ nhiều chi bộ Đảng cộng sản được bí mật thành lập, thu hút những người thợ mỏ giác ngộ, có tinh thần đấu tranh, những người tiên tiến nhất trong đội ngũ công nhân tham gia. Thời kỳ này phong trào vô sản hoá của Đảng đã đưa nhiều đảng viên về vùng mỏ làm công nhân, sống gần gũi với thợ mỏ để tuyên truyền vận động giác ngộ họ, cùng họ tổ chức những cuộc đấu tranh. Trước mắt là cuộc đấu tranh có tính chất kinh tế, đòi quyền lợi và tập dượt để phát triển thành cuộc đấu tranh chính trị chống chế độ thống trị cuả bọn thực dân Pháp, trong đó cuộc tổng bãi công vang dội của hơn 3 vạn thợ mỏ từ chiều ngày 12/11/1936 đã đánh dấu chặng đường trưởng thành của phong trào đấu tranh của công nhân mỏ.
Cuộc tổng bãi công được mở đầu tại vùng Cẩm phả. Đây là một trung tâm khai thác lớn của Công ty than Bắc kỳ, nơi tập trung đông công nhân nhất và cũng là nơi diễn ra nhiều mâu thuẫn gay gắt giữa thợ và bọn chủ mỏ. Cuộc tổng bãi công nổ ra tại đây có tác động mạnh mẽ toàn khu mỏ và lan rộng như một đám cháy lớn. Sau gần 10 ngày đấu tranh quyết liệt bất chấp mọi thủ đoạn lừa bịp và đàn áp dã man của địch. Cuộc bãi công đã thắng lợi vào 3 giờ chiều ngày 20/11/1936. Bọn chủ mỏ và cả bọn thống trị Pháp ra thông báo chấp nhận tất cả mọi yêu sách của cuộc bãi công. 
Sau khi công nhân Cẩm Phả kết thúc cuộc bãi công thì ngày 22/11 đến ngày 24/11 tại các mỏ Mông Dương, Hòn Gai, Cửa Ông, Bãi Cháy... Công nhân mỏ cùng lần lượt nghỉ việc để hưởng ứng. Một sự kiện có ý nghĩa sâu sắc trong cuộc tổng bãi công lần này là mối quan hệ anh em gắn bó giữa những người thợ điện nhà máy điện Cọc 5 và công nhân mỏ vùng Hòn Gai - Cẩm Phả. Bất chấp sự ngăn cản của địch, công nhân nhà máy điện vẫn đòi nghỉ việc để hưởng ứng cuộc bãi công.
Trước ý chí và quyết tâm mạnh mẽ của công nhân mỏ nên sáng ngày 28/11/1936 công nhân mỏ vùng Hòn Gai, Mông Dương, Cửa Ông đã cùng giành được thắng lợi. Cuộc tổng bãi công đã toàn thắng trên một địa bàn rộng thu hút hơn 3 vạn người tham gia kéo dài gần 17 ngày căng thẳng, quyết liệt thể hiện ý chí sắt đá của những người thợ mỏ than Việt Nam.
Thắng lợi vang dội của cuộc tổng bãi công đã làm rung chuyển hệ thống cai trị của bọn thực dân xâm lược và tay sai, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân cả nước trong thời kỳ 1936- 1945. Đây là cái mốc quan trọng đánh dấu bước trưởng thành của đội ngũ công nhân ngành than về ý thức chính trị, trình độ giác ngộ và đấu tranh giai cấp dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Đông dương nay là Đảng cộng sản Việt Nam.
Tám mươi năm đã đi qua nhưng chiến thắng của thế hệ những người thợ mỏ năm 1936 mãi mãi là niềm tự hào trong lịch sử và truyền thống của ngành than Việt Nam. Sự kiện đó như một chương mở đầu bản anh hùng ca của những người thợ mỏ được viết bằng xương máu, bằng tâm lực của các thế hệ thợ mỏ Việt Nam. 
Để ghi lại mốc son lịch sử, thể theo nguyện vọng của các thế hệ công nhân mỏ và đề nghị của Bộ Mỏ và Than, ngày 04/11/1982 Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng (nay là Thủ tướng chính phủ) đã có quyết định số 292- CT chính thức công nhận ngày 12/11 hàng năm là ngày hội truyền thống của ngành Than trong cả nước. Sau ngày cách mạng thắng lợi, công nhân cán bộ Ngành Than đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ để khai thác và cung cấp cho đất nước hàng trăm triệu tấn than làm giầu cho Tổ quốc. Phấn khởi và tự hào về truyền thống công nhân mỏ, tự hào về các thế hệ cha anh đi trước đã anh dũng hy sinh cho cách mạng, cho Tổ quốc tạo nên một thành quả vô giá cho thế hệ hôm nay.
  Tổng Công ty công nghiệp mỏ Việt Bắc TKV – CTCP mà tiền thân là Công ty than III, Công ty than Nội Địa có rất nhiều cán bộ công nhân thuộc thế hệ hôm nay là con cháu của thợ mỏ Quảng Ninh. đấu tranh với địch, xây dựng phong trào và cơ sở cách mạng ngay từ ngày đầu của những năm 1930, 1940. Nhiều đồng chí cán bộ lão thành cách mạng của Đảng đã về làm thợ mỏ và hoạt động cách mạng ở vùng than Thái Nguyên. Hoà bình lập lại, năm 1954 Chính phủ trở về tiếp quản Thủ đô. Ngày đầu với những phương tiện khai thác thủ công hết sức thô sơ với công nghệ là '' Đào, xúc, đục, đội '' thế mà tập thể công nhân đã lao động hết sức mình. Từ tháng 8 đến tháng 9 năm 1954 công nhân cán bộ mỏ than Quán Triều (Công ty than Khánh Hoà ngày nay) đã sôi nổi thi đua mở chiến dịch sản xuất than đặc biệt cung cấp cho Thủ đô chạy nhà máy điện Yên Phụ thắp sáng Hà Nội những ngày đầu mới giải phóng.
 Trong chiến tranh chống Mỹ, công nhân vùng than Việt Bắc đã dũng cảm chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của địch, giữ vững sản xuất, cung cấp than cho các tỉnh vùng sâu vùng xa phát triển kinh tế.
Là một Tổng công ty khai thác than và kinh doanh đa ngành có chọn lọc trên nền sản xuất than, các mỏ than như Khánh Hòa - Thái Nguyên, Na Dương - Lạng Sơn cũng đã trải qua từ trên 50 đến hơn 60 năm khai thác than, đặc biệt kể từ khi thành lập Công ty than III (01/7/1980) nay là Tổng công ty công nghiệp mỏ Việt Bắc TKV - CTCP  qua  36 năm xây dựng và liên tục phát triển Tổng Công ty đã khai thác và cung cấp cho Tổ quốc trên 20 triệu  tấn than, bốc xúc gần 100 triệu mét khối đất đá, đào hàng nghìn  mét lò xây dựng cơ bản. Xây dựng và đưa vào sản xuất ổn định 3 Nhà máy xi măng  là La Hiên, Quán Triều và Tân Quang với công suất gần 3 triệu tấn xi măng/ năm theo công nghệ hiện đại, sản phẩm đạt tiêu chuẩn Việt Nam. Vùng mỏ Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn có vị trí rất quan trọng đối với Tổng Công ty công nghiệp mỏ Việt Bắc. Sản lượng than hàng năm của Tổng công ty đều được khai thác ở các mỏ Núi Hồng, Khánh Hoà, Na Dương đạt sản lượng trên, dưới 2 triệu tấn. Vùng than Việt Bắc cũng là nơi tập trung nhiều đầu mối quan trọng về sản xuất, là nơi đào tạo rèn luyện cán bộ và công nhân kỹ thuật cung cấp cho các đơn vị sản xuất và kinh doanh trong toàn Tổng công ty. Cán bộ công nhân vùng Than Việt Bắc luôn phấn đấu phát huy truyền thống vẻ vang của những người thợ mỏ anh hùng và đã xứng đáng là công dân của quê hương cách mạng và Thủ đô kháng chiến của Tổ quốc.
   Hướng về ngày Truyền thống vẻ vang, nhớ về những công nhân, cán bộ điển hình tiên tiến trong sản xuất, xây dựng và phát triển vùng than Việt Bắc. Tháng 11 năm 1968 các Chiến sỹ thi đua xuất sắc được cử vào Đoàn đại biểu ngành Than đi gặp Bác Hồ ở Phủ Chủ tịch có ông Lê Văn Dòn, công nhân lái máy xúc ở mỏ than Khánh Hòa. Ông Hoàng Cao Chung, công nhân lái máy xúc ở mỏ than Na Dương. Các cá nhân có thành tích đặc biệt được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương lao động có bà Đỗ Thúy Ngà, công nhân ở Nhà máy cơ khí mỏ. Ông Trần Văn Cương, công nhân lái máy xúc bậc 7/7 ở mỏ than Núi Hồng. Ông Nông Văn Phung công nhân lái máy xúc ở mỏ than Na Dương...Bước vào công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo từ năm 1986, cán bộ công nhân trong Tổng công ty đã sôi nổi hưởng ứng bằng nhiều phong trào thi đua phong phú, nhiều điển hình tiên tiến trong sản xuất lại xuất hiện. Nhiều cá nhân, tập thể được phong tặng các danh hiệu thi đua cao quý như: Chiến sỹ thi đua toàn quốc có ông Nông Văn Phung, lái máy xúc. Ông Bế Văn Thích, công nhân vận hành máy khoan ở mỏ than Na Dương, ông Trần Văn Cương lái máy xúc ở mỏ than Núi Hồng. Ông Trần Chí Thành thợ sửa chữa ô tô ở Xí nghiệp Khai thác khoáng sản...cùng hàng trăm chiến sỹ thi đua cấp Bộ, cấp Tập đoàn và hàng nghìn lượt chiến sỹ thi đua cấp Tổng công ty. Tất cả những cá nhân, tập thể điển hình tiên tiến đều là những bông hoa đẹp nhất trong cả rừng hoa “ Người tốt, việc tốt” của Tổng công ty Công nghiệp mỏ Việt Bắc qua các thời kỳ, tô thắm và làm rực rỡ truyền thống công nhân vùng than Việt Bắc góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước tiến lên giầu mạnh. 
 
Thực hiện kế hoạch năm 2016, năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm (2016-2020)  trong hoàn cảnh gặp khó khăn đối với vùng Than Việt Bắc, song với truyền thống của một đơn vị Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới cùng với tinh thần đoàn kết sẵn có, CBCN Tổng Công ty công nghiệp mỏ Việt Bắc TKV- CTCP đã sôi nổi thi đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm lần thứ 80 ngày truyền thống ngành Than, quyết tâm thực hiện thắng lợi nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII. Là một đơn vị có truyền thống phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm sau cao hơn năm trước, lại là nơi khởi nguồn của phong trào sản xuất và kinh doanh đa ngành đầu tiên của ngành than. Với sản phẩm chính là than cung cấp cho nền kinh tế quốc dân chủ yếu phục vụ cho sản xuất điện và nhu cầu dân sinh vùng nội địa, than còn cung cấp cho sản xuất xi măng, đá thải trong khai thác than ở mỏ Khánh Hòa được tuyển chọn để nung luyện Cơ lanh ke sản xuất xi măng. Cùng với than, xi măng, tổng công ty còn tổ chức sản xuất cơ khí, vật liệu xây dựng, thi công các công trình xây dựng trên khắp mọi miền đất nước.Tất cả đều tạo nên một diện mạo mới của một vùng đất có truyền thống cách mạng,  yêu nước và đổi mới. Đối với Tổng Công ty công nghiệp mỏ Việt Bắc đã luôn luôn kế thừa truyền thống để phát triển sản xuất, kinh doanh cùng các mặt hoạt động khác cả về chiều rộng, bề sâu. Đặc biệt là chất lượng sản phẩm than, xi măng và hàng trăm sản phẩm khác đã được bạn hàng trong nước và quốc tế đánh giá cao. Sản xuất phát triển, đời sống người lao động không ngừng được cải thiện và nâng cao từng bước về chất lượng cuộc sống như nhà ở, văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao. Tất cả đã tạo nên một vị trí vững chắc làm nền móng để liên tục phát triển và đi lên trên con đường hội nhập trên vùng đất Việt Bắc anh hùng, đóng góp vào việc xây dựng và phát triển ngành Than – khoáng sản cùng cả nước phấn đấu để trở thành một nước có nền công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong tương lai ./. 
 
                                                                Hà Nội, tháng 7 năm 2016
 
                                                
 
Số lượt đọc: 1956 - Cập nhật lần cuối: 09:29 | 23/08/2016
Về trang trước Bản in Gửi mail Trang chủ