Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển nguồn năng lượng tái tạo cho phát điện

  Ngay từ đầu năm 2011, với các khó khăn về cung ứng điện kéo dài trong năm 2010, các cơ quan chức năng đã cảnh báo về tình trạng thiếu hụt điện nghiêm trọng có thể tiếp tục xảy ra trong mùa khô năm 2011. Việc cung cấp điện không ổn định đã gây khó khăn không nhỏ cho sản xuất, kinh doanh đặc biệt là sản xuất thép, xi măng, gốm sứ vì mỗi lần ngừng sản xuất sẽ gây thiệt hại rất lớn. Để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa năng lượng và sản xuất vật liệu xây dựng, Tạp chí Vật liệu xây dựng đã có buổi trò chuyện với Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng.    

 
· Thưa Thứ trưởng, qua đánh giá của các chuyên gia thì ngành sản xuất Vật liệu xây dựng là hộ tiêu thụ năng lượng nhiều nhất, xin Thứ trưởng cho biết nhận định của mình về vấn đề này?
Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng:  Như chúng ta đã biết, ngày nay năng lượng trở thành một trong những nhu cầu thiết yếu của con người và là yếu tố đầu vào không thể thiếu của hoạt động kinh tế. Khi mức sống của người dân càng cao, trình độ sản xuất của nền kinh tế ngày càng hiện đại thì nhu cầu về năng lượng cũng ngày càng lớn, và việc thỏa mãn nhu cầu này thực sự là một thách thức đối với hầu hết mọi quốc gia. Ở Việt Nam, sự khởi sắc của nền kinh tế cũng làm nhu cầu về điện gia tăng rất cao trong khi năng lực cung ứng điện còn chưa được phát triển kịp thời trong thời gian vừa qua do còn tồn tại nhiều vấn đề về vốn đầu tư và cơ chế giá điện. 
Tình hình sử dụng điện ở nước ta trong thời gian gần đây đã đưa ra những báo động, điều đáng lo ngại nhất là thiếu điện cho sinh hoạt và trong sản xuất. Tốc độ tăng trưởng trung bình của sản lượng điện ở Việt Nam trong 20 năm trở lại đây đạt mức rất cao, khoảng 12-13%/năm, tức là gần ấp đôi tốc độ tăng trưởng GDP của cả nước. Năm 2010, sản lượng điện thương phẩm cả nước ước đạt 85,7 tỷ kWh tăng 14,5% so với năm 2009; điện năng tiêu thụ của thành phần phụ tải công nghiệp và xây dựng đạt 44,43 tỷ kWh chiểm tỷ trọng 51,9% cơ cấu tiêu thụ điện toàn quốc. Năm 2010, riêng 2 ngành sản xuất sắt thép và xi măng   tiêu thụ 10,19 tỷ kWh, chiếm tỷ trọng khoảng 12% điện thương phẩm toàn quốc và khoảng 23% điện năng tiêu thụ của thành phần công nghiệp và xây dựng.
 
· Nói như vậy, hầu hết các hộ tiêu thụ điện lớn là các doanh nghiệp sản xuất thép, xi măng, gạch ốp lát… Xin Thứ trưởng cho biết đôi nét về tình hình cung cấp năng lượng cho các doanh nghiệp sản xuất VLXD  hiện nay ?
Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng:  Đầu năm 2011, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có những tính toán cân đối và báo cáo Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ về khả năng cung ứng điện năm 2011. Theo đó, với những khó khăn còn tồn tại từ năm 2010 thì dự kiến năm 2011 vẫn tiếp tục là một năm rất khó khăn trong việc cung ứng điện. Trước tình hình đó, Bộ Công Thương đã có những chỉ đạo, yêu cầu rất cụ thể đối với EVN, các tổng công ty điện lực, các công ty điện lực và các địa phương phối hợp trong việc lập và thực hiện kế hoạch cung ứng điện từ cấp quốc gia tới từng địa phương. Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị 04/CT-BCT ngày 28/01/2011 về việc cung cấp điện và vận hành hệ thống điện mùa khô năm 2011 trong đó xác định các nguyên tắc về cung ứng điện trong mùa khô năm nay mà theo đó khi thiếu điện sẽ thực hiện điều hòa tiết giảm điện đối với mọi đối tượng sử dụng điện đảm bảo tính công bằng, minh bạch và phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. 
Đối với ngành sản xuất thép và xi măng, khi thiếu điện cũng sẽ phải thực hiện tiết giảm cung ứng điện, trong đó có xem xét ưu tiên cung cấp điện cho các nhà máy sản xuất thép và xi măng có hiệu suất sử dụng điện cao và có trong qui hoạch phát triển của ngành thép, xi măng. Nhằm hạn chế những tác động tiêu cực của việc tiết giảm điện đến sản xuất của ngành thép và xi măng, Bộ Công Thương cũng đã có buổi làm việc với Hiệp hội Thép Việt Nam, Hiệp hội Xi măng Việt Nam, Tổng công ty Thép Việt Nam (Vnsteel), Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (Vicem) để thông báo về những khó khăn trong việc cung cấp điện trong mùa khô năm 2011, và đề nghị các Hiệp hội, Tổng công ty Thép và Xi măng sớm có các giải pháp cải tiến công nghệ, thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện năng của các đơn vị sản xuất. Mặt khác, Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị xây dựng phương án tận thu nguồn năng lượng phát thải để sản xuất điện phục vụ lại cho sản xuất.
Tuy nhiên, cho đến thời điểm giữa tháng 3 vừa qua, do có một số yếu tố thuận lợi cho sản xuất và cung ứng điện như nước về các hồ thủy điện đặc biệt là các hồ thủy điện lớn ở miền Bắc tốt hơn so với dự kiến và thời tiết cũng diễn biến thuận lợi dẫn đến nhu cầu tiêu thụ điện cũng không cao như dự kiến nên từ đầu năm đến nay việc cung ứng điện được thực hiện tốt cơ bản đáp ứng cho sản xuất và đời sống nhân dân. 
 
· Nguồn cung chưa đáp ứng nhu cầu một phần do các doanh nghiệp sản xuất VLXD sử dụng năng lượng còn chưa tiết kiệm? Thứ trưởng cho biết nhận định, đánh giá về vấn đề này? 
 
Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng: Theo thống kê của ngành chức năng,  năng lượng tiêu hao cho sản phẩm nhiều ngành công nghiệp chính ở nước ta  cao hơn nhiều so với các nước phát triển. Ví dụ, để sản xuất 1 tấn thép từ nguyên liệu quặng, nhà máy thép của ta cần 11,32-13,02 triệu kcal, trong khi mức tiên tiến của thế giới là 4 triệu kcal; luyện thép từ thép phế liệu ở nước ta cần 2,82 triệu kcal, thế giới cần 2 triệu kcal… Như thế có thể thấy, công nghệ là yếu tố quyết định hiệu suất sử dụng năng lượng của doanh nghiệp. Ngoài ra, việc gia tăng mức độ sử dụng năng lượng luôn kèm theo nguy cơ gây ô nhiễm môi trường tại khu vực hoạt động năng lượng và sẽ khiến suy giảm chất lượng môi trường toàn cầu, như việc thải vào khí quyển khí CO2, SO2… gây hiệu ứng nhà kính, phá hỏng tầng ôzôn, làm biến đổi khí hậu...
Tuy nhiên, một số doanh nghiệp trong ngành sản xuất Thép, Xi măng rất tích cực triển khai các biện pháp nhắm tiết kiệm nguồn năng lượng cho doanh nghiệp như ở Công ty CP xi măng Hà Tiên, Công ty Thép Miền Nam, Công ty xi măng Hoàng Thạch, Công ty Thép Thủ Đức,...
 
· Hiện nay, việc sử dụng năng lượng tái tạo ở nước ta chưa nhiều và chưa có các chế tài để buộc các cơ quan nghiên cứu và doanh nghiệp phải đầu tư tái tạo nguồn năng lượng, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Hoàng  Quốc Vượng: Hiện nay, việc phát triển năng lượng tái tạo vẫn còn nhiều khó khăn, do xuất phát điểm trong lĩnh vực này ở nước ta còn thấp và trên thực tế các đơn vị tư vấn, doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu thông tin về các giải pháp và công nghệ, thiết bị tiết kiệm năng lượng cho việc triển khai các dự án trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, công trình xây dựng, dân dụng… Bên cạnh đó, chi phí đầu tư ban đầu, hay nói cách khác là giá thành công nghệ để sử dụng nguồn năng lượng tái tạo còn khá đắt, nên việc triển khai lĩnh vực này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nhất là năng lượng từ gió. Tôi cho rằng, ngay bây giờ chúng ta cần khuyến khích để doanh nghiệp đầu tư lớn cho nguồn năng lượng tái tạo này. 
Điều cần thiết hơn là về lâu dài ngành Xi măng hay Thép phải áp dụng các công nghệ tiết kiệm năng lượng. Đối với luyện thép, cần tận dụng khí thải để sấy nguyên liệu trước khi vào lò. Đối với cán thép, việc nạp phôi nóng vào lò nung sẽ giảm đáng kể các tiêu hao điện, dầu FO trong quá trình nung phôi. Nếu một nhà máy sản xuất thép được trang bị thêm một lò gia nhiệt thép có bộ đốt tái sinh thì có thể tiết kiệm nhiên liệu từ 20-30%. Đối với xi măng phải có chính sách bắt buộc sử dụng nhiệt khí thải để phát điện . Bởi vì, ở các nhà máy xi măng lò quay, nhiệt độ khí thải thoát ra khỏi máy làm nguội clinke là 260 – 270oC, thoát khỏi tháp trao đổi nhiệt là 350 – 370oC. Cụ thể, một nhà máy sản xuất xi măng với công suất 20.000 tấn/ngày sẽ có công suất phát điện khoảng 23.000KW. Nếu đầu tư thiết bị thu hồi nhiệt thải thì tỷ lệ công suất điện thu hồi được để quay ngược lại phục vụ sản xuất sẽ vào khoảng 30%. 
Chủ trương này đã có trong Quyết định số 108/2005/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 nhưng hiện còn nhiều doanh nghiệp chưa mặn mà với chủ trương đúng đắn trên.  Tóm lại, phải có chế tài để ngay từ khi đầu tư xây dựng, các doanh nghiệp buộc phải sử dung công nghệ tiên tiến và thân thiện môi trường. Có như thế chúng ta mới cùng nhau giả quyết tốt được bài toán cung- cầu năng lượng.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
                                                                                   Lê Hằng thực hiện
 
Số lượt đọc: 4731 - Cập nhật lần cuối: 00:33 | 16/11/2011
Về trang trước Bản in Gửi mail Trang chủ